GIGO (Garbage In, Garbage Out/աղբը ներս՝ աղբը դուրս) էֆեկտը նկարագրում է այն գաղափարը, երբ արդյունքի որակը ուղղակիորեն կապված է մուտքագրված տվյալների որակի հետ։ Այլ կերպ ասած՝ եթե մուտքագրում ենք սխալ կամ թերի տվյալներ, հաստատ ունենալու ենք սխալ կամ թերի արդյունք։

GIGO-ն կարող է լուրջ հետևանքներ ունենալ բոլոր այն ոլորտներում, որտեղ որոշումները մեծապես հիմնված են տվյալների վրա։

Առաջնորդության տեսանկյունից այս երևույթը միայն տվյալների որակի մասին չէ․ այն վերաբերում է նաև կազմակերպական մշակույթին, պատասխանատվությանը և ռազմավարական հեռատեսությանը։

GIGO-ի էֆեկտը առաջնորդության տեսանկյունից

Որոշումների որակը կախված է մուտքագրված տվյալներից

Առաջնորդները հաճախ կայացնում են բարձր ռիսկային որոշումներ՝ ռազմավարության, ներդրումների, մարդկանց կամ նորարարության վերաբերյալ։ Եթե հիմքում ընկած տվյալները սխալ են, թերի կամ կողմնակալ, նույնիսկ ամենախելացի առաջնորդը կհանգի վատ արդյունքի։

Վստահություն և հեղինակություն

Երբ աշխատողները տեսնում են, որորոշումները հիմնված են սխալ տվյալների վրա, վստահությունը խաթարվում է։ Մարդիկ սկսում են կասկածել առաջնորդության դատողությանը, ինչը թուլացնում է մթնոլորտը և ներգրավվածությունը։

Առաջնորդության պատասխանատվություն

GIGO-ն ընդգծում է այն անհրաժեշտությունը, որ կազմակերպությունում գնահատվի ճշգրտությունը, թափանցիկությունը և տեղեկատվության ստուգումը։ Առաջնորդները պետք է ձևավորեն այն մթնոլորտը, որ«ճշգրտությունը կարևոր է»։ Եթե առաջնորդները կարևորում են ճշգրտությունը և ստուգումը, թիմերը նույնպես առաջնահերթություն կտանդրան։

Ռիսկերի կառավարում

Առաջնորդության տեսանկյունից GIGO-ն ռիսկերի բազմապատկիչ է։ Սխալ տվյալները կարող են հանգեցնել օրինական խախտումների, դատական վեճերի և հեղինակության վնասի։ Առաջնորդները պետք է տվյալների որակը դիտարկեն որպես ընկերության ռիսկերի կառավարման մաս։

Առաջնորդության սկզբունքները GIGO շրջանակում

Մոդելավորել հստակություն․ առաջնորդները պետք է ապահովեն, որ իրենց «մուտքագրածը»՝ տեսլականը, արժեքները և հաղորդակցությունը, լինի ճշգրիտ և հետևողական։

Պահանջել տվյալների և երկխոսության ամբողջականություն․ լինի դա ֆինանսական հաշվետվություն կամ թիմի արձագանք, առաջնորդները պետք է պահանջեն ճշգրտություն և ազնվություն։

Համադրել թվերը պատմության հետ․ տվյալները կարևոր են, բայց առաջնորդները պետք է դրանք համատեքստավորեն մարդկային ընկալմամբ, որպեսզի խուսափեն մեխանիկական որոշումներից։

Ստեղծել մաքուր մուտքերի մշակույթ խրախուսել աշխատողներին կասկածի տակ դնել ենթադրությունները, ստուգել տեղեկատվությունը և բարձրաձայնել, երբ ինչ-որ բան«սխալ» է թվում։

Ստուգել նախքան գործելը

• Խրախուսել քննադատական մտածողություն։
• Ներդնել տվյալների գրագիտություն։
• Համադրել տվյալները դատողության հետ։

Առաջնորդական որոշումները այնքան ուժեղ են, որքան տվյալները, որոնց վրա հիմնված են․ սխալ մուտքերը չեն տալիս միայն սխալ արդյունք, այլ նաև կորցրած վստահություն, վատնված ջանք և բաց թողնված հնարավորություն։

GIGO որպես առաջնորդության սկզբունք

Հաղորդակցություն․ եթե առաջնորդները թիմերին փոխանցում են անորոշ, հակասական կամ մոլորեցնող ուղերձներ, արդյունքը կլինի խառնաշփոթ, անգործունեություն և վատ կատարում։

Տեսլական և ռազմավարություն․ եթե տեսլականը կառուցված է անիրատեսական ենթադրությունների կամ թերի շուկայի պատկերացումների վրա, արդյունքը կլինի ձախողված ռազմավարություն։

Մշակույթ և արժեքներ․ եթե մշակույթի հիմքում ընկած են կողմնակալություն, թափանցիկության բացակայություն կամ միջակության հանդուրժում, արդյունքը կլինի անվստահություն, ցածր մթնոլորտ և բարձր շրջանառություն։

Հետադարձ կապ և ուսուցում․առաջնորդները, ովքեր ընդունում են մակերեսային կամ կողմնակալ արձագանք, ստեղծում են կույր գոտիներ։

Մաքուր մուտքերի շրջանակ

Հստակեցնել աղբյուրը

Հարց․ Որտեղից է գալիս այս տվյալը, արձագանքը կամ տեսլականը:

Առաջնորդները պետք է համոզվեն, որ մուտքերը վստահելի, անկողմնակալ և համապատասխան են։

Համատեքստավորել իմաստը

Հարց․ Ի՞նչ է իրականում ասում այս տեղեկատվությունը:

Թվերը կամ հայտարարությունները կարող են մոլորեցնել, եթե դիտարկվեն մակերեսորեն։

Հաղորդակցել ճշգրտությամբ

Հարց․ Ինչպե՞ս եմ սա վերածելու գործողության:

Նույնիսկ ճշգրիտ տվյալները կարող են դառնալ «աղբ», եթե վատ հաղորդակցվեն։

GIGO էֆեկտը միայն տվյալների մասին չէ, այն առաջնորդության մասին է։ 

Ինչ առաջնորդները ներմուծում են համակարգ՝ հստակություն թե խառնաշփոթ, վստահություն թե կասկած, հենց դա էլ համակարգը վերադարձնում է։ 

GIGO-ն համընդհանուր առաջնորդական դիտակետ է, որը հստակ ցույց է տալիս, թե ինչպես են մուտքերի որակը՝ տվյալներ, հաղորդակցություն, մշակույթ ուղղակիորեն ձևավորում ելքերի որակը՝ արդյունքներ, վստահություն, կատարողականություն։